We bezochten Frans Pahlplatz van Eginstill in zijn studio in Amsterdam om uit te zoeken hoe milieuvriendelijk zijn werkwijze eigenlijk is. En wat vindt hij eigenlijk van de gang van zaken in de keukenbranche?
Het interview vindt plaats op een gelukkig moment. Pahlplatz staat op het punt zijn droom te verwezenlijken en lanceert begin volgend jaar Still, een chique circulaire designkeuken. Er staan al enkele modellen in de showroom en de eerste klanten hebben zich zelfs al aangediend.
Pahlplatz vertelt hoe Still tot stand is gekomen.
“Ik begon Eginstill, omdat ik vond dat er iets moest veranderen in de keukenmarkt.”
“Er worden veel te veel keukens weggegooid. Ik ben eens gaan rekenen en kwam tot de conclusie dat in Nederland iets meer dan 320.000 keukens per jaar worden weggegooid. Wat zijn we nou aan het doen? Dit kan niet.
Voor de ‘lucky few’
Eginstill werkt zo duurzaam mogelijk, maar het is ook een merk voor de ‘lucky few’. Pahlplatz: “Dat is hartstikke leuk hoor, want het geeft mij de mogelijkheid om mooie dingen te maken, de hele wereld over te reizen en een heel tof team te bouwen. Maar het merk verandert natuurlijk niks aan de wereld.
Het is echter een heel leuk platform waar we een ander merk onder kunnen hangen dat wél iets bijdraagt aan een beter milieu. Bovendien stellen we nu een hoop mensen teleur die Eginstill niet kunnen betalen en dat hoeft met Still ook niet meer.”
Circulaire keuken
Still is een circulaire keuken met standaard modules die je zelf kunt samenstellen en waar je een abonnement op kunt nemen. Er is keuze uit drie kleuren voor de gepoedercoate stalen kastfronten, twee soorten werkbladen en een selectie Gaggenau apparatuur.
Pahlplatz: “Qua materiaalgebruik en design hoeft de klant geen enkele concessie te doen. Alles is precies goed. Tegelijkertijd is de keuken volledig circulair. We verzorgen al het onderhoud en na gebruik halen we hem weer op om te refurbishen voor een volgende klant. Niets wordt weggegooid.”
Kritisch
Still komt voort uit kritiek op de huidige meubelbouw en de manier waarop we consumeren. En hoewel fabrikanten en toeleveranciers tegenwoordig volop promoten dat ook zij milieuvriendelijk te werk gaan, is Pahlplatz daar skeptisch over.
“Zeker de grotere bedrijven proberen op allerlei vlakken iets te vinden wat ze duurzaam maakt, want het is marketingtechnisch goed om milieuvriendelijk te zijn. ”
“De een komt met het gebruik van duurzaam spaanplaat en de andere met werkbladen van composiet waar gerecycled materiaal voor gebruikt is. Maar dat zijn allemaal loze kreten in mijn ogen, want het kost nog altijd véél meer energie om composiet te produceren dan gewoon een stuk steen uit een groeve te snijden die je eindeloos kunt blijven gebruiken.”
Zelf heeft Pahlplatz altijd oog gehad voor het milieu, ook in de begintijd van zijn carrière als meubelmaker. “Ik had direct een aversie tegen spaanplaat. De geur van het materiaal staat me tegen en het feit dat je een schroef er niet twee keer in kunt draaien. Om maar niet te beginnen over het feit dat je een IKEA-kast nooit moet verplaatsen, want dan verliest hij zijn stabiliteit.
We hebben net een keuken van een collega keukenbouwer weggehaald bij een klant en die wilde hem best verkopen, maar het bleek echt een waardeloos object. We konden er niks mee.””
Zelf onderzoeken
Bij Eginstill is al het binnenwerk multiplex en natuurlijk kunnen we niet alle fineersoorten achterhalen waar het vandaan komt, maar we doen echt wat we kunnen. We werken niet met grote leveranciers, maar met partijen die echt goed opletten wat ze inkopen.
Zo zijn we nu aan het uitzoeken of de groeves waar de kwartsieten werkbladen vandaan komen. Ze komen uit Brazilië, maar zijn ze wel duurzaam en komen er geen kinderhandjes aan te pas? Arte doet er wel zijn best voor om dit te achterhalen, maar naar Brazilië afreizen is nu nog een stap te ver, dus dan gaan we dat zelf gewoon doen.”
Robin Hood
Begin volgend jaar wordt Still groot gelanceerd. Inmiddels zijn er al een aantal in de maak, zodat het team van Still de productie en logistiek kan perfectioneren. Ondertussen zijn de doelstellingen voor het nieuwe merk ambitieus.
“In Nederland worden zo’n 500.000 keukens per jaar verkocht. Met Eginstill verkopen we zo’n vijftig tot zestig stuks en we willen dit aantal niet verder opschroeven, maar met Still hebben we vier- tot vijfduizend stuks in gedachten”, vertelt de designer.
“Het voelt een beetje alsof we Robin Hood zijn.”
“We hebben dit concern opgezet als zijnde Eginstill, het merk voor de mensen die dat kunnen betalen. En nu gaan we een merk voor een veel grotere doelgroep neerzetten dat echt wat kan veranderen. Ik ben hier al jaren mee bezig en ik ben echt heel blij dat het nu zover is dat we het merk kunnen lanceren.”
Still is voornamelijk milieuvriendelijk door het circulaire aspect van de keuken, maar ook aan het materiaalgebruik is aandacht besteed. Zo onderzoekt het team van Pahlplatz nu of er gerecycled staal gebruikt kan worden en of het plaatmateriaal uiteindelijk geproduceerd kan worden waar de bomen worden gekapt. “Dan hoef je veel minder massa te verschepen. Helaas hebben we in Nederland nog geen faciliteiten waar berkenmultiplex wordt geproduceerd.
Maar let op, we moeten ons niet gaan verliezen in het begrip duurzaamheid. Je moet gewoon proberen zo milieuvriendelijk mogelijk te zijn. Ik zeg dit, omdat in de discussie over dit onderwerp veel kanten op wordt gepraat. Iedereen kan zijn eigen standpunt beredeneren.”
“Ik weet bijvoorbeeld zeker dat iemand gaat zeggen dat stalen fronten niet duurzaam zijn, en dat geschilderde fronten beter zijn. Terwijl, gepoedercoate stalen fronten een eeuwigheid meegaan zonder schade. Ze gaan veel langer meer dan gelakte deuren.”
“Er is ook een periode geweest waarin dat geperste bamboe heel hip en duurzaam was, maar ja, dat komt allemaal uit China en over het productieproces is niets bekend. Ik vind het heel mooi, maar ik geloof niet dat het duurzamer is dan berkenmultiplex.”
“Iedereen claimt maar wat, maar uiteindelijk moet je afgaan op je eigen gevoel.”
“Wat uiteindelijk het meest duurzaam is? Dat is het kastje van oma dat generaties lang gebruikt blijft worden. We zitten in een wereld waarin mensen wel snel het allermooiste willen, maar eigenlijk alleen aan de buitenkant. En dan willen ze ook nog snel wisselen van interieur. Dat moet anders.
We moeten zelfs af van het bezitten van keukens. Er komt een nieuwe generatie aan die dat ook helemaal niet meer wil. Kijk maar naar de populariteit van Swapfiets en auto’s die gedeeld worden. Die nieuwe generatie hoeft niet meer te bezitten, daar ben ik honderd procent van overtuigd. Zij zijn klaar voor Still.”