Lichtmeesters, geesteskind van lichtarchitect Ruud van der Kuijlen, bestaat tien jaar. De ervaring van deze lichtarchitect rijkt echter verder. Na zestien jaar is hij in het absolute topsegment geen onbekende. Voor deze editie van Keuken & Design vertelt hij hoe verlichting kan bijdragen aan een prettige sfeer in huis.
Publiceren we in dit vakblad over een high-end keuken in een echt luxe woning, dan is de kans erg groot dat Ruud van der Kuijlen ook bij het project betrokken is geweest, maar dan als lichtarchitect. Hij wordt ingeschakeld door opdrachtgevers die niet alleen het budget hebben voor een team aan bouw specialisten, maar ook begrijpen dat verlichting veel meer dan een product is.
“De opdrachtgevers in dit segment kiezen bewust voor specialisme,” vertelt hij. “Ze willen geen standaard verlichting. Ze investeren liever in een team van experts dan dat ze concessies doen.”
Voor die projecten werkt Van der Kuijlen uitsluitend met een select aantal merken die op het hoogste niveau opereren. Specifieke oplossingen, zoals inbouwspots zo klein als een vingertop en armaturen vervaardigd uit edelmetalen of volledig op maat gemaakt.
Lichtarchitectuur
Het specialisme lichtarchitectuur wint terrein. “Opdrachtgevers zien steeds vaker dat verlichting te complex is om zelf mee aan de slag te gaan”, legt hij uit. “Techniek, esthetiek en gebouwlogica komen samen. Dat vraagt echt om een aparte discipline en bewezen ervaring.”
Hoewel veel consumenten al onder de indruk zijn van merken als Delta Light of Modular, gaat het bij Lichtmeesters nog een paar stappen verder. Het paradepaardje van Lichtmeesters is ONE A, een high-end Deens merk waarmee Van der Kuijlen intensief werkt al sinds de oprichting van het merk.
“Dit is het enige architectonische lichtmerk dat licht en technische disciplines bij elkaar brengt,” vertelt hij.
“Licht, beveiliging, geluid en luchtventilatie: alles in één ring die randloos ingestuct wordt. Aan de zichtzijde een uiterst strak en minimalistische afwerking; daarachter schuilt de meest geavanceerde techniek uit de markt.”
Bijzonder maatwerk
Die armaturen kunnen uit vrijwel elk denkbaar materiaal worden vervaardigd. Van beton en messing tot exclusieve houtsoorten. “Voor ieder hoogstaand interieur is er een oplossing te verkrijgen”, vertelt Ruud. “Maar als een opdrachtgever een eigen houtsoort wil gebruiken kan dat ook. Licht wordt zo op de meest subtiele manier onderdeel van het interieur- én materiaalconcept.”
Opmerkelijk genoeg gaat het niet om opvallende producten. “Verlichting moet aanwezig zijn, zonder dat je het steeds ziet,” zegt hij. Voor de meeste interieurontwerpers is de esthetiek van het armatuur hét uitgangspunt voor het lichtontwerp, maar dat is helemaal de verkeerde gedachte, aldus Van der Kuijlen.
“Hele lichtontwerpen worden – met gebrek aan de juiste kennis – gebaseerd op hoe mooi de lampen eruitzien. Men negeert totaal wat voor licht het geeft en of dit licht überhaupt wel geschikt is voor het doel.”
Een kwalijke zaak, vindt hij. “Vandaar dat in het hogere segment specialisme wordt ingeschakeld. Dit wordt niet overgelaten aan de interieurontwerper of installateur.”
Patio House
Als voorbeeld laat hij de Patio House zien, een particulier project in samenwerking met Bob Manders Architecture en Culimaat.
De keuken is hier lang en er is gebruik gemaakt van een bijzonder fraaie steensoort die mooi uitkomt in het rustige ontwerp. Boven het eiland is een functioneel rek gemaakt.
“Daar zou menig keukenontwerper misschien een ledstrip onder installeren. Niks mis met ledstrips, maar als je ze ziet, ogen ze goedkoop. Vooral als ze reflecteren op hoogwaardige materialen.”
“In dit project hebben we aan één zijde indirecte verlichting toegepast om de lengte van de ruimte te benadrukken. Boven het eiland hebben we gekozen voor miniscule spotjes die nagenoeg niet opvallen. Het lichtbeeld blijft daardoor hoogwaardig en sfeervol, maar we hebben voldoende licht gecreëerd om functioneel te gebruiken.”
“Om de dieptes te accentueren zijn her-en-der verticale lichtlijnen uit het zicht verwerkt waardoor donkere hoeken verdwijnen. Nu komt de architectuur beter tot zijn recht in de meest subtiele vorm. Met licht kun je vormen in de architectuur accentueren en op een elegante manier sfeer toevoegen. Dat zorgt voor een prettig leefklimaat.”
The Estate
Een mooi voorbeeld van het uitlichten van architectuur op een manier dat het ontwerp precies tot zijn recht komt, is het project The Estate. Een statig gebouwd landhuis omringd door een indrukwekkend landgoed.
“Met minimale middelen hebben we een maximaal lichteffect gecreëerd. Die manier van belichting is dermate subtiel dat het bijna natuurlijk aanvoelt, je krijgt totaal niet het idee dat er met verlichtingsarmaturen gewerkt wordt.”
The Guest House
Een project waarin helemaal knap met licht wordt gespeeld is The Guest House, een ondergrondse woning naar een ontwerp van WillemnsenU die er een architectuur award voor in de wacht sleepte. Het verblijf kent drie verdiepingen die volledig ondergronds gaan. Kenmerkend zijn de glooiende vormen en de betonnen afwerking.
Nu kan dit project al snel een soort koele, ongezellige bunker worden. Maar door slimme oplossingen is het tegendeel waar. De architectuur maakt het mogelijk om het natuurlijke licht tot de onderste verdieping te laten reiken. Het kunstmatige licht die Ruud van der Kuijlen vervolgens aanbracht zorgt ervoor dat het licht wordt gesimuleerd, waardoor een opgaande of ondergaande zon wordt beleefd tot in de onderste verdieping.
“In dit pand is dankzij de architectuur vrij veel natuurlijk licht aanwezig. Met minimale middelen, en dus minimale aanpassing aan de bijzondere architectuur, zorgde we voor een uiterst sfeervol huis. De architectuur is de hoofdrolspeler, niet de verlichtingsarmaturen.”
Over Ruud van der Kuijlen
Na zijn bouwkundige opleiding werkte Ruud bij een gerenommeerd interieurarchitectenbureau. Vanaf 2009 specialiseerde hij zich in verlichting als lichtontwerper en accountmanager binnen de retail en utiliteit. Toen zijn passie voor hoogwaardige lichtarchitectuur niet volledig tot zijn recht kwam, richtte hij in 2015 Lichtmeesters op. Naast lichtontwerp houdt hij zich bezig met projectmanagement en begeleiding van high-end bouwteams. Zijn projecten zijn erg divers en bevinden zich voornamelijk in het topsegment. Van Amsterdam tot St. Tropez en Dubai tot L.A. zijn Lichtmeesters projecten te vinden.