Nieuwe generaties binnen familiebedrijven blijken geregeld zonder duidelijke voorbereiding eigenaar te worden. Dat, terwijlstrategische kennis juist cruciaal zijn voor de continuïteit van zo’n onderneming.
Bron: FD | Fotografie: AI
Dit blijkt uit onderzoek van Maastricht University en BDO onder zeshonderd familiebedrijven. “Familiebedrijven staan bekend om hun visie op lange termijn. Maar bij de overdracht van kennis kijken ze vooral naar operationele zaken, terwijl het eigenaarschap juist cruciaal is voor de continuïteit,” zegt Machiel Gosschalk, partner familiebedrijven bij BDO, in Het Financieele Dagblad.
Zelf leren
Hoewel de opvolgers vaak ervaring opdoen binnen het bedrijf zelf, ontbreekt het geregeld aan kennis over strategie, ondernemerschap en financiële besluitvorming. Meer dan veertig procent geeft aan deze vaardigheden grotendeels zelf te hebben moeten ontwikkelen.
De voorbereiding op een bedrijfsoverdracht richt zich volgens het onderzoek nog vaak op fiscale en juridische aspecten, zoals de bedrijfsopvolgingsregeling en de verdeling van aandelen. De bredere invulling van eigenaarschap blijft daarbij onderbelicht. Zo neemt slechts een klein deel van de volgende generatie deel aan aandeelhoudersvergaderingen of familieraden.
Familieruzies
Volgens onderzoekers leidt dit gebrek aan voorbereiding regelmatig tot spanningen binnen families. Onduidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen kan conflicten versterken, zeker wanneer meerdere familieleden betrokken zijn bij het bedrijf. Ook wordt lang niet altijd vooraf besproken of een beoogde opvolger de rol daadwerkelijk wil of aankan.
Formele structuren om dit proces te begeleiden, zoals een familiestatuut of een raad van advies, zijn bovendien nog relatief schaars. Daardoor blijft de overdracht vaak afhankelijk van informele afspraken.
Deskundigen benadrukken dat een bredere en tijdige voorbereiding noodzakelijk is om de continuïteit van familiebedrijven te waarborgen. Daarbij hoort niet alleen praktische werkervaring, maar ook betrokkenheid bij strategische keuzes en een duidelijk gesprek over eigenaarschap en verantwoordelijkheid.