Stedelijk Museum opent It’s Our F***ing Backyard

Het Stedelijk besteedt in de tentoonstelling It’s Our F***ing Backyard aandacht aan de klimaatcrisis. Ontwerpers laten zien dat zij het verschil kunnen maken met vernieuwende materialen of juist door terug te grijpen op lokale kennis.

Plastic afval spreekt bij designers duidelijk tot de verbeelding. Inmiddels zijn er al diverse producten, zoals jurken, sierraden, zonnebrillen en meubels gemaakt van plastic dat uit de oceaan gevist wordt.

Het Stedelijk laat nu een selectie van deze ontwerpen zien. Veel van de producten die je kunt bekijken tijdens de tentoonstelling zijn verkrijgbaar voor consumenten. En soms hoef je ze niet eens te kopen. Van de leentassen van Elisa van Joolen wordt je bijvoorbeeld geen eigenaar maar de ’tijdelijke bewaarder’ van een tas.

De nieuwe expositie in het Stedelijk laat 80 projecten zien van ontwerpers en bedrijven van over de hele wereld. Zij geven een overzicht van verschillende strategieën om tot een beter materiaalgebruik te komen. De tentoonstelling gaat ook in op hoe de uitputting van de bodem samenhangt met praktijken van het kolonialisme, die nog altijd door sommige multinationals worden voortgezet.

Algen en koeienbloed

“Ontwerpers hergebruiken allerlei afvalstoffen voor nieuwe producten en zetten de kracht van de natuur in om tot ongebruikelijke materialen te komen. Zo verwerkt designstudio Bentu keramiekafval in meubels, zet Tamara Orjola dennennaalden om in textiel en bedacht Basse Stittgen een servies van koeienbloed”, lichten de curatoren toe. ” De innovaties gaan van experimentele onderzoeken tot eeuwenoude ambachtelijke technieken in een nieuwe toepassing. Claudy Jongstra introduceerde middeleeuwse natuurlijke verfrecepten in de mode van Viktor & Rolf en Seok-hyeon Yoon gebruikte de eeuwenoude ott-laktechniek om recyclebare keramiek te maken. Maartje Dros en Erik Klarenbeek experimenteren met diatomeeën (micro-algen), die CO2 binden, om glas te maken.”

Daarnaast zijn er projecten te zien die zich richten op energieopwekking die het milieu minder belast, die afzien van het toevoegen van materiaal door op een leeneconomie over te gaan en initiatieven die gebruikers tot andere inzichten willen verleiden.

Nieuwe aanwinsten

In de tentoonstelling worden zowel experimenten en prototypes getoond als producten die al verkrijgbaar zijn. Met werk van onder meer Fernando Laposse, FormaFantasma, Christien Meindertsma, Shahar Livne, Donghoon Sohn, Alexandra Kehayoglou en van producenten als Vitra en Ikea. Ontwerpers gaan ook nieuwe allianties aan. Zo ontwierp de Balinese designstudio Space Available samen met DJ Peggy Gou een stoel van 20 kilo plastic afval verzameld in Indonesië.
Het Stedelijk wenst de eigen collectie op dit punt uit te breiden. De tentoonstelling is dan ook aanleiding voor nieuwe aanwinsten, zoals recente aankopen van Carissa Ten Tije, Yamuna Forzani, Seok-hyeon Yoon, Joana Schneider, Seungbin Yang, Audrey Large, Tamara Orjola, Yasmin Bawa en Marjan van Aubel en schenkingen van Circuform (Ineke Hans) en Space Available.

Klimaatprobleem

Het Stedelijk laat weten dat verschillende onderzoeken aantonen dat de wortels van het huidige klimaatprobleem voor een groot deel in het kolonialisme liggen – in de toe-eigening van land en de exploitatie en vernietiging van natuur, mens en dier.

“De scheve machtsverhoudingen die toen zijn ontstaan, zijn vaak nog steeds zichtbaar. Nu zijn het naast overheden vooral ook multinationale bedrijven die de bodem uitputten. Sinds de opkomst van industriële technologieën is lokale kennis vaak genegeerd, terwijl die ons juist veel kan leren over hoe we meer in symbiose met de natuur kunnen leven.” Het Stedelijk selecteerde voor de tentoonstelling werk van ontwerpers die in verschillende projecten deze kennis nieuw leven inblazen.

“Met de tentoonstelling willen we design op het snijvlak van ecologie en innovatie breed toegankelijk maken om de urgentie van het klimaatprobleem ook vanuit het Stedelijk te agenderen en daarmee het belang van vormgeving in de maatschappij en de impact op het klimaat te onderstrepen. Voor onszelf is het ook een voortdurende en hernieuwde ‘call to action’; ook wij hebben, zoals elk bedrijf, nog veel stappen te zetten om onze footprint te verkleinen.”

– Rein Wolfs, directeur Stedelijk Museum

Samenstellers van de tentoonstelling zijn Amanda Pinatih, conservator vormgeving, en Ingeborg de Roode, conservator industriële vormgeving.

“De eerste wereldwijde klimaatstaking in 2018 getuigde van een groeiend bewustzijn dat we onze manier van leven moeten veranderen”, stellen Pinatih en De Roode. “Na kleinschalige initiatieven aan het eind van de vorige eeuw gebeurt er nu ook in de designwereld steeds meer. Deze tentoonstelling laat zien hoe makers en bedrijven vanuit de creatieve praktijk nieuwe mogelijkheden kunnen bieden en hoe gebruikers via de keuzes die ze maken ook hieraan kunnen bijdragen. Het gaat ons allen aan, het gaat letterlijk om onze eigen backyard.”