Als een theater met het een robuust werkeiland als podium en vol nieuwsgierig makende doorkijkjes; zo ontwerpt Stijn De Ruyter zijn keukens. In de rubriek De Keukenarchitect vertelt hij over zijn vak en de theorieën die hij als designer aanhangt.

“Door een toename van professioneel keukenapparatuur en smart gadgets raken mannen geïnteresseerd in de inrichting van een keuken. Het is een ruimte waarmee je je kunt onderscheiden met apparatuur die je kunt bedienen via je telefoon of zelfs met spraakbesturing”, vertelt De Ruyter, terwijl we hem bezoeken in Wageningen.
Kabouterdenken
Maar wie ook zijn doelgroep is, ze hebben één ding gemeen: de klanten komen vaak met afbeeldingen van een keuken binnen of van specifieke materialen of kleuren. “Ik heb dat ooit eens ‘kabouterdenken’ horen noemen”, herinnert de ontwerper zich.
“Opdrachtgevers denken vaak op detailniveau en missen ‘the big picture’. Het is aan mij om hun specifieke wensen over kleine zaken in een compleet interieurontwerp te verwerken. Bij voorkeur een verrassend totaalplaatje waar de klant zich helemaal in kan vinden.”
Functionaliteit of vormgeving
Tijdens het ontwerpproces werkt De Ruyter volgens het credo ‘form follows function’, een filosofie in 1898 geïntroduceerd door de Amerikaanse architect Louis Sullivan, grondlegger van het functionalisme.
Volgens De Ruyter bestaat een goed keukenontwerp uit een aantal onderdelen en bij het ontwerpen hanteert hij een vaste, logische volgorde. “Als eerste kijk ik naar de grote volumes, zoals het kookeiland, een kastenwand, of haard. Daarna bedenk ik hoe ze in een ruimte passen op een manier die logisch is. Kloppen de looplijnen, de posities van de apparatuur en is het een mooi geheel?
Daarna komt de vormgeving: de keuze van materialen, kleur en verlichting. Gedurende het gehele proces komen functionaliteit en vormgeving elkaar continu tegen. De ruimte waar de keuken komt, bepaalt de kaders en de grenzen waarbinnen ik met een mooie oplossing moet komen.
Die ruimte moet vervolgens functioneel en praktisch zijn. Ik ben geen vrije kunstenaar die zonder opdracht of beperkingen z’n gang kan gaan. Ik kan niet met een ontwerp aankomen die op allerlei manieren te interpreteren is.”
Menselijke maat
Tijdens het gesprek heeft De Ruyter het een aantal keren over de menselijke maat binnen zijn ontwerpen. Daarbij doelt hij op de Modulor van Le Corbusier, eveneens een aanhanger van het functionalisme en bedenker van het credo ‘het huis is een woonmachine’.
Volgens deze Franse architect zijn alle perfect ogende verhoudingen terug te voeren op het menselijk lichaam. Door de afmetingen van het lichaam te abstraheren kwam hij tot perfecte verhoudingen die, als je te toepast op een de inrichting van een ruimte, prettig aanvoelen.
De keuken als theater
Mocht De Ruyter ooit zijn ultieme keuken ontwerpen, dan zal hij kiezen voor een zeer minimalistisch exemplaar. “Een monoliet blok met onzichtbare kranen en apparatuur verstopt achter een schuif- of draaideur. Zoals de Boffi-keuken van ontwerper Norbert Wangen waarbij het blad wegschuift en het spoelgedeelte en kraan omhoog komt. Dat vind ik prachtig.
Zo zie ik de keuken van de toekomst ook voor me: een grote kastenwand of een meubel centraal in de ruimte waarin de keuken zit. Nu is de keuken vaak nog een samenstelling van kasten, maar het wordt steeds meer een architectonisch onderdeel van de ruimte. De keuken is dan als een theater. Je opent een wand en daar zit dan nog iets achter.”